AÇIK SINIF II - Nurulah ATAÇ'tan OKURUMA
MEKTUPLAR, 7 Mart ile 11 Nisan tarihleri arasinda On-Line
olarak gerçeklestirildi. 18 Nisan 2005'te de,
New York Türk Evi'nde bir kapanis programi yapildi.
Asagida son hafta için aldigimiz iki katkiyi
yayinliyoruz. Ilki sagolsun bize taa Almanya'dan destek
veren Mevlut ASAR. Ikincisi de, ATAÇ üzerine
arastirmalar yapmis ve yayinlanmis Songül SAYDAM'dan
gelen bilgi. ASAR ve SAYDAM'a katkilarindan dolayi çok
tesekkür ediyoruz. LM. 20 Nisan 2005
|
Canim
Efendim*
"'Canim' diyelim bütün canim dünyanin
canli insanlarina, hayvanlarina, bitkilerine, tasina
topragina. Hepsi de bizim gibi canli, hepsinin de
bir gün yitirecekleri birer canlari var."
--Nurullah ATAÇ/Okuruma Mektuplar: CANIM
"Ben de begenmezmisim yazdiklarimi, degersiz
bulurmusum, bos dermisim onlara... "Ben kendimi
begenmem" demek de kendini begenmekten gelir."
--Nurullah ATAÇ/Okuruma Mektuplar: KENDINI
BEGENMEK
Nurullah ATAÇ, 13 Mayis 1951 tarihli, ELESTIRME
yazisinda, "elestirmen de insan midir?"
sorusuyla, neredeyse bir daha elestiri yazisi yazmaya
tovbe ettigi izlenimini verirken, bir aydan daha
kisa bir zaman sonra yazmis oldugu, CANIM yazisinda,
hem genel anlamda hem de Yahya Kemal'in VUSLAT siirinde
"RUH" kelimesinin kullanilisini elestiriyor.
Ayni sekilde, gerek Divan Edebiyati gerek Bati Edebiyati
gerekse yazarimizin yasadigi ya da henuz bir oncesi
donem yazilmis siirler olsun; ATAÇ'ta siir
sevgisi, tutkusu, sevdigi ve sevmedigi siirler üzerine
elestiri yazisi ile düsüncelerini siirle
orgülemek en belirgin karakteristik ozellikleri.
ATAÇ'in siir'in ozü ile kendi düsüncelerini
ustaca yoguran ve yeni bir oz'e kavusturan nitelikteki
mektuplari, yazarin OKURUMA MEKTUPLAR kitabinda
yer alan denemelerinin neredeyse hepsinin ortak
ozellikleri ve kendi tür'ünun ozgünlügü
olarak da ortaya çikiyor.
Bir baska ornek ise ELESTIRME'den üç
ay sonra yazmis oldugu KENDINI BEGENMEK adli yazisinda
ise Abdülhak Hamit'in bir beyitini, "Boyle
sozler soylemis adama sair denemez, siire, saire
saygisizlik olur," ifadesiyle kiyasiya elestirmekten,
"elestiri yapmanin sosyal bedeli ne olursa
olsun," yazarimizin, yine kendini alikoyamadigi
anlasiliyor!
Sizde, altinci haftasina ulastigimiz AÇIK
SINIF II'nin son haftasinda, gerek son hafta için
seçtigimiz gerekse onceki haftalarda yayinladigimiz
denemeleri okuyarak, kendi degerlendirme ve birikimlerinizi,
dilediginiz deneme ya da deneme kombinasyonunun
ana fikrinden çikarak ve yazarak bize, iletmeye
davet ediyoruz. 10 Nisan 2005
* Hitap, Ataç'in CANIM adli denemesinden
etkiyle. Ayni zamanda, "ne'ye bakarsan o olursun"
felsefesini, bu kez "ne'yi okursak o bizi olusturur,"a
donüsmesinin de bir yansimasi.
Not: AÇIK SINIF II: OKURUMA MEKTUPLAR
ile 18 Nisan 2005 tarihinden sonra ilgilenecek olanlar
da, web sitemizden bu proje çerçevesinde
yayinlanan tüm yazilara ulasacaktir.
-- INTERAKTIF
sayfa: 1
-- INTERAKTIF sayfa:
2
|
OKURUMA
MEKTUPLAR, CANIM ve KENDİNİ BEĞENMEMEK
Edebiyatta
'mektup' belki de yazarın kendini en özgürce
ifade edebildiği tür. Çünkü
edebi mektuplarda, yazanı bağlayan, mutlaka
dikkat etmesi gereken biçimsel ya da yazınsal
kurallar, kalıplar yok. N. Ataç'ın mektuplarını
okurken hep bu düşünce geçti kafamdan.
Hayallerinizi, umutlarınızı, dertlerinizi,
kısacası kalbinizde olanları okurun eteklerine
dökebilir, onunla başbaşa dostca söyleşebilirsiniz.
Ancak bunun için Ataç gibi hem kendinize
hem de okurunuza karşı içten ve dürüst
olmanız, onu aldatmaya kalkmamanız gerekiyor.
Ataç'ın mektupları okura, ilk bakışta
daldan dala atlayan, savruk düşünce ve
duyguların dile getirildiği 'iç konuşma'lar
gibi görülebilir. Ancak derinine inilirse (kendinin
de itiraf ettiği gibi) her bir sözcüğün
her bir tümcenin
özenle seçilmiş olduğu anlaşılır.
İlk okuyuşta uyanan bu 'savrukluk' izlenimi,
onun mektubunu kaleme alırken düşünsel ve duygusal zekasını, özgür
bırakmasında yani bir tür 'beyin fırtınası'na
tutulmasından kaynaklanıyor sanki. Bence Ataç'ın
asıl yeteneği ve gücü bu beyin fırtınasının
havaya kaldırıp savurduğu düşünce
tozu ve bulutlarını çok iyi dile getirebilmesinde yatıyor. Edebiyat
konusundaki derin bilgisi ve birikimi, şiire olan
tutkusu yazdıklarına ayrı bir zenginlik
ve çeşni kazandırıyor. Ben şahsen
mektuplarını okurken büyük zevk alıyor,
her mektupta öğrenecek yeni birşeyler keşfediyorum.
Fakat en hoş olanı da onu okurken, kendiminkine
denk düşen veya bire bir örtüşen düşüncelerle karşılaşmak.
Bu durumu yine ''insan diğer insanlara canım
demeli'' önermesinde yaşadım. Ben de
- herkese olmasa bile- yakın bulduğum, sevdiğim
insanlar 'canım' demeyi seviyorum. Canım, sözcüğünün
yaşamı, aşkı sevgiyi, özlemi,
özveriyi, yani insani olan herşeyi içerdiğini
düşünürüm. ''Ruhum'' sözcüğünün
'canım'ı karşılaması olanaksız.
O canlılar dünyasına değil, öteki
dünyaya ait bir sözcük. Bunu Ataç'
ustadan duymak beni çok keyiflendirdi.
''Kendini beğenmemek'' konusunda söyledikleri
de bana yabancı gelmedi. Biz okurlarına 'kendinizi
beğenin' derken, onun
kendini beğenmemekten dolayı çektiği
sıkıntı
ve hüznü empati ile karşıladım.
Hani ne derler 'İnsan kendini beğenmeden yaşayamazmış!' Doğrudur, ancak söz konusu olan
bir sanatcı yada yazar ise durum değişir.
Kendini beğenen, kendisiyle çok mutlu olan,
kendi yazıdığı romanı, yaptığı resmi mükemmel bulan bir sanatçının
kendini geliştirmesi, yüzyıllara dayanacak
yapıtlar bırakması mümkün müdür?
Bu bağlamda gerçek sanatcılar - ilk aklıma
gelen çarpıcı örnek
Van Gogh - kendilerine
karşı oldukça acımasız ve zalim
olabiliyorlar. Onların yaşadığı,
kendini yok etmeye kadar varan dramı bizim gibi sade
''okurlar'ın anlaması kolay olmasa gerek.
Mevlüt Asar
Almanya
* * * * *
Subject:
Re: CANIM & KENDINI BEGENME; N. ATAÇ'tan...
From: "SongulSaydam" <SongulSaydam@butundunya.com.tr>
Date: Mon, April 11, 2005 2:50 pm
To: aciksinif@lightmillennium.org
Sevgili dostlariim çagimizda ne kadar uzakta olursak
olalim yakiniz. Nurullah Ataç ile ilgili olarak
Bütün Dünya'da genis; bir yazi; çalismasi
yaptim. www.butunudnya.com.tr'den Songul saydam yazilari
alinda yazilari edinebilirsiniz. Ayrica Nurullah Ataç'in
bütün kitaplari; Yapi Kredi Yayinlari; yayimladi;
bilginiz olsun.
Silifke'den selamlar sevgiler.
Songul saydam Yasar Öztürk
Silifke - Mersin
--
AÇIK SINIF - Tanitim
-- Nurullah ATAÇ'in
ozgeçmisi
-- Okuruma Mektuplar'in
GIRIS'i
--ETKINLIK - 18 Nisan 2005
--INTERAKTIF I
--
INTERAKTIF II
|
