Bir Guzel Insan: TURGUT OZAL II

Korkut OZAL

1983 yili sonunda iktidara gelen Ozal Hukumeti, Turkiye'nin muasir medeniyet seviyesine hizla erismesi icin cesur ve koklu hamleler yapmistir. Dogu Blogu'ndaki degisimlerin henuz gundemde dahi olmadigi, Turkiye’de ise gecerli ekonomik sistem tartismalarinin "karma ekonomi" ile "devletcilik" arasinda cereyan ettigi bir ortamda Ozal’in israrla piyasa ekonomisini savunmasi ve bu sistemi iktidara gelince cesaret ve kararlilikla yururluge koymasi, ulkeye yepyeni bir ufuk ve suratli kalkinmanin yolunu acmistir. Asirlardan beri kendi icine kapali ve devletciligin hakim oldugu bir ekonomik sistem yerine, disa acik ve dunya ekonomisine entegre olabilecek bir ekonomik sisteme gecilmistir.

Ozal doneminde yapilanlar sadece ekonomik alanla sinirli degildir. Insan haklari konusunda onemli adimlar atilmistir. Avrupa Insan Haklari Mahkemesi'nin yargi yetkisi ile Avrupa Insan Haklari Komisyonu’na kisisel basvuru hakki taninmis, TBMM’nde Insan Haklari Komisyonu kurulmustur. Birlesmis Milletler ve Avrupa Konseyi tarafindan ayri ayri hazirlanan " Iskence, Kotu ve Asagilayici Davranislarla Mucadele Sozlesmesi" imzalanmistir. Vatandaslarimizin ana dillerini serbestce konusabilme hurriyeti saglanmistir. Turk ceza kanununun 141,142 ve 163. maddeleri kaldirilmistir.

• Ekonomide serbest piyasa duzenini esas alan yapisal degisim programi uygulamaya konmustur. Her yonuyle disa acik ekonomik politikalarin ongoruldugu, kamu yatirimlarinin kalkinmada oncelikli yoreler disinda munhasiran altyapiya yonlendirildigi bir doneme girilmistir.
• Cumhuriyetin kurulusundan itibaren iktidara gelen hukumetler, yurtici ekonomi bakimindan degisik politikalar takip etmelerine ragmen, genel olarak disa kapali ekonomik politikalar uygulamislar, bu yuzden de surekli doviz korkusuyla yasamislardi. Oyle ki, 1930 yilinda dunya ekonomik krizi nedeniyle gecici olarak sadece uc yil sureyle cikarilan 1567 sayili Turk Parasinin Kiymetini Koruma Kanunu, ucer beser yillik surelerle onbes defa uzatilmis ve nihayet 1969 yilinda daimi hale getirilmistir. 50 yil boyunca konusulan ve birsey yapilamayan bu kanunda 1984’de gerekli degisiklikler yapilmis, ulkemiz dunyanin en rahat kambiyo rejimlerinden birine kavusturulmus, daha sonra da konvertibilitiye gecilmistir.
• Bu donemde doviz ve dis odemeler dengesi sorun olmaktan cikarilmistir. Dunya ekonomisinin ve ticaretin suratle gelistigi 1950-1980 doneminde, dunyada ihracat 33 katina yukselmisken, Turkiye’de ancak 11 katina cikabilmisti. Oysa dunya ticaretinin yavasladigi 1980-1988 doneminde dunyada ihracat %40 artarken, Turkiyede %300 artmistir. 1980 yili ihracatimiz 2.9 milyar dolar iken 1988 yili ihracatimiz 11.6 milyar dolar olmustur. Ayrica ihracatin tarima dayali yapisi kirilmis, 1979 yilinda ihracatta sanayi urunlerinin payi %35 iken %80’e erismistir. Turizm’de buyuk hamle yapilmis, 1983’de 420 milyon dolar olan turizm geliri, 1990’da 3.2 milyar dolara yukselmistir.Dis muteahitlik gelirlerinin ve yabanci sermaye girislerinin artmasiyla, 1983’de sadece 1.2 milyar dolar olan toplam doviz rezervi 1991’de 12 milyar dolara yukselmistir. Turkiye doviz korkusunu yenmistir.
• Sermaye piyasasi kurulmus, faizler serbest birakilmis, vergi sistemi modernlestirilmis, Katma Deger Vergisi uygulamaya konulmustur. Gelismeyi ve rekabeti engelleyen asiri gumruk hadleri makul nisbetlere indirilmis, boylece fiyat ve kalite bakimindan tuketicinin korunmasi ve ekonominin disa acilmasini kolaylastiracak sartlar saglanmistir. Turkiye her malin her yerde bulundugu bir ulke haline gelmistir.
• Turkiye bir yasaklar ulkesi olmaktan kurtarilmistir. Yurt disina cikislar serbest hale getirilmistir. Ithali yasak olan mallar mecburi bir kac mala indirilmistir. Yabanci sigara ve luks mallar ithalatindaki yasaklar kaldirilarak kacakcilik ve gayrimesru kazanclar onlenmis, buradan saglanan gelirlerle Toplu Konut ve Sosyal Dayanisma ve Yardimlasma fonu gibi alanlara kaynak saglanmistir.
• Altyapi yatirimlarinda buyuk hamleler yapilmistir. Onemli projelerin finansmani icin yap-islet-devret gibi yeni modeller gelistirilmis, butce disi kaynaklar harekete gecirilmistir. Elektrik enerjisinde 1983 sonunda 7000 MW olan kurulu kapasite 1990’da 16400 MW’a ulasmistir. Daha onceki yillarda programli elektrik kesintileri uygulamak ve komsu ulkelerden elektrik ithal etmek zorunda kalan Turkiye, bol ve guvenilir elektrik enerjisine kavusturulmus, komsu ulkelere elektrik enerjisi ihrac eder duruma gelmistir. Sehirler isil isil hale getirilmis, butun koy ve mezralara elektrik goturulmustur.
• Turkiye’nin en buyuk projesi olan GAP’a 8 milyar dolar ( 100 trilyon TL.) harcama yapilmis, bu projenin en onemli unitesi olan Ataturk Baraji, 4 yil gibi kisa bir surede tamamiyla Turk muteahit, muhendis ve iscisinin emegiyle ve kendi finansman imkanlarimizla tamamlanmistir.
• Otoyol yatirimlarinda onemli hamleler yapilmistir.
• Haberlesmede devrim yapilmis, Avrupanin bircok ulkesinden daha ileri bir seviyeye gelinmistir. 1983 yilinda 1.5 milyon olan otomatik hat sayisi 9 milyona ulasmis, butun koyler telefona kavusturulmustur. Bilgisayar kullanimi genis bir sekilde yayginlasmis, bilgisayar her alanda faydalanilan ve genel olarak herkezin erisebildigi bir cihaz haline gelmistir. Faks, araba telefonu, telsiz, cagirma cihazi yayginlasmistir.
• Belediyelerin yetkileri arttirilmis, vergi gelirlerinden aldiklari pay 1980’e gore uc katina cikarilmistir.
• Toplu Konut Fonu kurularak, konut meselesine koklubir yaklasim getirilmistir. 1964-1980 doneminde 17 yillik surede yapilan yapi kullanim izni verilen toplam konut yuzolcumu 166 milyon metrekare iken 1984-1991ndoneminde 8 yillik surede 210 milyon metrekaredir. 1991 yili itibariyle Toplu Konut Fonundan desteklenen 500 bin konut tamamlanmis, 300 bin konut’ta insa halindeydi.
• Tarimda onemli verim ve uretim artislari kaydedilmistir. Kaliteli ve yuksek verimli tohum uretiminde ve kullaniminda buyuk atilim yapilmistir. 1984-1991 doneminde yapilan agaclandirma, daha once 23 yilda yapilan agaclandirmaya esittir. Bu donemde 800 bin hektar alan sulamaya acilmis, 57 baraj ve cok sayida golet insaati tamamlanmistir. Koy yollari yapiminda ve icme suyu temininde buyuk gelismeler saglanmistir.
• 1983 yilinda televizyon tek kanal,siyah-beyazdi ve haftalik yayin suresi 37 saatti. 1990’da kamu sektoru hepsi renkli olmak uzere 6 kanaldan ve haftada 350 saat yayin yapiyordu. 1991’de ise ozel TV kanallari ve yabanci yayinlar da izlenebilir hale geldi.
• Savunma sanayiinde onemli hamleler yapilmistir. Yeni kurulan Savunma Sanayi Fonu ve Idaresi, savunmamiz icin gerekli modern arac ve gereclerin yurticinde imal edilmesine buyuk katkida bulunmaktadir. Bugun Turkiye’de F-16 savas ucaklari, nakliye ve egitim ucaklari, zirhli araclar, roket motoru ve yakiti uretilmektedir, helikopter uretimine baslanmak uzeredir.
• Sosyal Dayanisma ve Yardimlasma Fonu ile ihtiyac sahibi kisi ve ailelere ayni ve nakdi yardim yapilmasi imkani getirilmistir.
• Organize Sanayi Bolgeleri ve kucuk sanayi siteleri yapimina buyuk oncelik verilmistir.

ANAP’tan Kopus:

Rahmetli Ozal vefatindan 7-8 ay once ANAP yonetiminin izlemekte oldugu siyasetin ulkeyi cikmaza goturdugu ve kendi misyonundan tamamen koptugu kanaatine varmisti. Bu bakimdan ANAP’i cizgisine cekmek icin bir olaganustu kongre tesebbusu yapildi ve basarili olmadi. Bunun uzerine sayisi 17’e varan ANAP milletvekilleri partiden istifa ederek yeni bir parti olusumunu baslattilar. Rahmetli Ozal bu olusumu "ikinci devrim hareketi" olarak destekledi ve programini bizzat ilgilenerek sekillendirdi. Yapilacak ilk secimde bu partinin basina gecmeyi de planliyordu. Ancak ani vefati buna imkan birakmadi. Daha sonra bu hareket Yusuf Bozkurt Ozal’in baskanliginda YENI PARTI olarak siyaset hayatimiza katildi.

Vefati:

Onun, sonunda en kiymetli seyi olan canini da vererek surdurdugu 3450 gunluk bu hizmet donemi beka alemine intikal ettigi 17 Nisan 1993 gunu sona erdi. Bu donemin her anini ulkenin ve insanlarin hizmetine harcadigina Allah da, kullari da, dost da, dusman da sahittir. Eserleri ise hergun biraz daha anlasilip devleserek, yuksek siyaset ve vizyonu ile ne guzel seyler yapilabileceginin yasayan sahitleridir. Igrenc politikalarla onu siyaset sahnesinden silmek isteyenler, simdi cok daha korktuklari bir gercegin farkindadirlar. Ulkenin halen icine itildigi su ic acisi durum onun gercek degerini biraz daha aydinlatmakta ve ozlemini bir nostalji haline getirmektedir. Ve onun degerleri ve vizyonu ile buyumus genc Ozal kusaklari ulkenin ve gelecegin teminati olarak cig gibi gelmekteler. Kabre konacagi gun Cengiz Candar ona soylece veda ediyordu: "Boyle bir insani, hem de iktidar ve ikbal gunlerinde degil, omrunun en cileli son iki-uc yilinda tanimak ne buyuk imtiyazdi, biliyorum... Bugun topraga veriliyor. Onunla sadece tarih sayfalarinda gorusmek uzere vedalasiyoruz. O bizlere, her gecen gun daha iyi anlayacagimiz cok seyler kazandirdi. Bizlerden bekledigi ona hakkimizi helal etmemizdir. Hakkimiz ona helal olsun."

22 Nisan 1993 gunu onu tekbirler ve salavatlar ile ebedi yolculuguna ugurlayan milyonlarin o goz yaslari ile dolu muhtesem cenaze toreninin sonunda, onu kucaklarimizda kabrine yerlestirdik. Orada ona son sozumuz; "Rahat uyu agabey, sen vazifeni en guzel bir sekilde yaptin, emaneti yerine getirdin. Millet senden raziydi. Onlarin rizasi Allah Teala'nin rizasinin da sahididir. Nur icinde yat. Makamin cennet olsun." Oldu.

Allah bu guzel insana rahmet eylesin.

BIR GUZEL INSAN: TURGUT OZAL I
TURKIYE'NIN ACIL DEGISIM IHTIYACI I
TURKIYE'NIN ACIL DEGISIM IHTIYACI II
BIYOGRAFI

ANA SAYFA

INGILIZCE