TURKISH INDEX PAGE SANAT & SANATCILAR MANIFESTO OCAK 2000
ENGLISH INDEX PAGE SIIRLER TANITIM SAYISI KUNYE/KADRO
MAKALE & YAZARLAR LIGHT MILLENNIUM TV LINKLER ILETISIM

TURKIYE'NIN ACIL YAPISAL DEGISIM IHTIYACI - I

Korkut OZAL

 

TAKDIM

Yeni bir Milenyumun (Bin Yil) basladigi ve bir buyuk bayrami Milletce kutladigimiz su gunlerde, Ulkemiz zor ve tehlikeli sorun ve gelismelerle karsi karsiyadir. Demokrasi ile yonetilmeye basladigimiz 50 sene icinde, ulkemiz ucu dogrudan birisi de post-modern 4 darbeye maruz kalmistir. Ulke iyi yonetilememektedir. Eger Turkiye son 50 yil boyunca iyi yonetilebilseydi bugun 200 milyar dolarlik milli geliri ile dunya siralamasinda 24 uncu olma yerine, 900 milyar dolari asan milli geliri ile dunya siralamasinda ilk 10 nun icinde olabilirdi. Devletin cig gibi buyuyen ic borclarinin faizi ise, butcenin yarisini yutmaktadir. Gecici veriler 1999 yilinda Turkiye ekonomisinin %7, dis ticaret hacminin ise %15 kuculdugunu gosteriyor. Ekonomik yapinin bu guc ve zayif duruma dusmesi bir taraftan dis iliskilerimizde bizi gucsuz ve bagimli kilarak kaygi dolu gelismelere neden olmakta, Fakirlik ve issizligin yayginlasip derinlesmesi ise ulkeyi, ekonomik ve sosyal patlamalara acik bir hale getirmektedir. "Sosyal Baris" ve "Huzur"u tehdit eden kutuplasmalar, asiriliklar ve catismalar yogunlasmaktadir. Devlete ve politika kurumlarina ve bir yerde toplumun her yerine derinlemesine sizdigi anlasilan mafyalar, ceteler, siyasi kirlenme ve yolsuzluklar dehset verici boyutlara ulasmistir. Demokrasimiz; Evrensel demokrasi degerlerini hakkiyla gerceklestiremediginden dolayi, bicimsellesmistir. Turkiye yazamayan, soyleyemeyen ve bir yerde dusunemeyen insanlar ulkesi haline donusmektedir. Devlet tikanmakta, sorunlar cozulemeyerek buyumekte, bunalimlar ve devlet imkanlarinin yolsuzluklarla somuruldugu iddialari birbirini kovalamaktadir. Devlete ve siyasete duyulmasi gereken guven asinip yok olmaktadir. Siyaset ise giderek siyaset disi guclerin sultasina girmektedir. Guzel ulkemizin ve asil milletimizin yazgisi bu olamaz. Eklice sunulan incelemede bu konu ana hatlari ile degerlendirilmektedir.

GIRIS

Siyasette* her sey insan icindir. Huzur ve guven insan icindir. Kalkinma ve refah insan icindir. Hurriyet insan icindir. Adalet insan icindir. Siyasetin ana amaci insana hizmet etmek ve onu mutlu kilacak maddi ve manevi zenginlik ile guven ortamini hazirlamaktadir. Maddi ve manevi bakimdan tatmin olmus ve kendini guvenlik icinde hisseden insan kabiliyetlerini en iyi sekilde ortaya koyar, kendisi, ailesi ve ulkesi icin daha faydali olur.

Fikir, inanc ve Girisim ozgurlukleri basta olmak uzere Haberlesme, Orgutlenme, Ozyonetim ve benzeri Hak ve Ozgurlukler, insanlarin Evrensel degerleridir. Insan her yonuyle hur olmali; inandigini yasayabilmeli, dusundugunu soyleyebilmeli, istedigi isini kurabilmelidir.

Insanin Evrensel Degerleri ile Hukukun ustunlugune dayali, Katilimci ve Cogulcu bir Demokrasi, Siyaseti en guzel ve basarili kilan bir yonetim bicimidir. Demokrasinin basarili ornekleri bati Dunyasinin her yerinde gorulmektedir. 1776 yilinda 13 gocmen kolonisi Demokrasi temelinde hayata getirdikleri Amerika Birlesik Devletleri (ABD), onemli bir ic ve cok sayida dis savaslara ragmen aksamadan calisarak dunyanin en guclu ve tek Super Devleti olabilmistir.

Demokrasi ortaminda, Ulke ve Milletin Butunlugu, ortak degerlerin ve yararlarin kaynastirilmasi ve gelistirilmesi ile saglanir. Demokratik mucadele diyalog, empati*, hosgoru, ikna ve uzlasma ile yapilir. Fikir ve ifade hurriyetini, bir bakima dusunce alanini ve yetenegini sinirlayan tabular yoktur. Kamuoyunda her konu rahatca tartisilabilir.

Boyle bir sistemde Devletin esas gorevi, toplum duzenini, ic ve dis guvenligi, adaleti saglamak, piyasalara dogrudan mudahale etmeden makro politikalarla ekonomiye yon vermektir.

Adalet hizli ve isabetli calisir ve Vatandas devletine guvenir. Toplumu ayakta tutan en buyuk guc ise halkin devlete karsi duydugu guvendir.

Toplumsal yasamin ve Devletin barisi icin, ulkenin en onemli kaynagi olan insana cok iyi bir ogretim, egitim ve yetisme imkaninin saglanmasina en buyuk oncelik verilir. Devlet saglik ve egitim politikalarinin sahibi, ve hizmetlerin denetleyicisi olarak gorev yapar. Insanlara daha iyi egitim ve saglik hizmetleri sunabilmek icin okullar ve hastaneler rekabete aciktir. Yerel yonetimlerce ozel okul ve hastanelerin kurulmasi ve isletilmesi tesvik edilir.

Insanin yeteneklerini en iyi degerlendiren ve gelistiren saglikli bir rekabetin oldugu ve gercek basarinin odullendirildigi bir ortamda insanlar daha iyi yetisir, daha basarili calisir, daha cok kazanir, isinden ve hayatindan daha cok memmun olur. Kaynak dagilimi, yatirimlar ve uretim optimum esaslara gore yapilir. Rekabete dayali serbest piyasa sisteminin hakim oldugu ekonomik duzen ulkelerdeki refah seviyesini her yonuyle kamcilar.

Vatandasa donuk hizmetler alaninda yetki ve sorumluluklar yerel yonetimlerdedir. Boylelikle Halk-devlet iliskisi cok buyuk bir islerligie ulasir, hizmetler etkili ve ekonomik bir sekilde vatandasin ayagina goturulur. Vatandas yonetime daha kolay ve etkin olarak katilir. Vergi odeyen herkes, ulkenin gercek ve asil sahibinin kendisi oldugu suuru ile vergi odedigi yonetimin bu paralari nerelere harcandigini denetler, haksizligi aninda hesaba cekebilir.

Bu sistemde ekonominin motoru hur tesebbustur. Ozel tesebbusun yapabilecegi yatirim alanlarina devlet hic bir sekilde girmez. Ancak her turlu tesvige ragmen ozel sektorce yapilamayan sosyal amacli yatirimlar ile ozel sektorun yapamayacagi alt yapi projeleri devlet tarafindan yaptirilabilir. Bu durumda dahi ozel sektor imkanlari sonuna kadar arastirlir, yap-islet-devret gibi ozel sektoru altyapi yatirimlari yapmaya tesvik edecek sistemler gelistirilir.

Devlet dogrudan piyasalara mudahale etmeyerek, rekabetin saglikli bir yapida idamesi icin gerekli tedbirleri uygular. Devletin buyuk butcelerle calismasina gerek yoktur. Vergiler makul seviyelerdedir. Ozel kurulus ve kisiler, artan tasarruflarindan kendi projelerine daha fazla pay ayirarak, yatirim ve kalkinmayi hizlandirirlar. Issizlik azalir, gelir artar, kisiler daha fazla harcama yapabilir, gecim sorunu azalir; ilim, kultur, sanat, spor ve eglenceye daha fazla kaynak ve zaman ayrilabilir.

Yukarida ana hatlari ile tanimlanan Devlet Yonetim Bicimi "DEMOKRASI"dir.

Ulkemiz 1950 yili 14 Mayis secimleri ile Demokrasiye 50 sene once gecmistir. Ne yazik ki bu sure zarfinda ucu dogrudan birisi de post-modern 4 askeri mudahale ve darbeye maruz kalmistir. Yukarida tanimlanan Demokrasi nimetlerinin cogu hala gerceklestirilememistir. Demokrasimiz insan haklari, katilimcilik, cogulculuk ve hukukun ustunlugu ilkelerini hakkiyla gerceklestiremediginden dolayi, bicimsellesmistir. Bicimsellesen bir demokraside, Devlet tikanmakta, sorunlar cozulemeyerek buyumektedir.

Devlet ve Siyaset, seklen Demokrasi ile gercekte ise Sultalarca yonetilmektedir: Devleti olusturan ve Anayasaya gore birbirinden bagimsiz olmasi gereken Yasama, Yurutme ve Yargi erklerinin ucu de bagimsiz degildir. Parlamento, yurutme erkinin sultasi altindadir. Yurutme erki ise buna vucut veren siyasi partilerin, siyasi partilerde mutlak egemen olan Genel Baskan'larin sultasindadir. Genel Baskan'larin sultasina ise basda guclu is cevreleri, medya, burokrasi ve sivil toplum kuruluslari olmak uzere siyaset disi gucler cok derin ve devamli etkiler yapmaktadir. Yargi Erkinin bagimsiz olmadigini ise bu kurumun en ust yetkilileri beyan edegelmektedirler. Devlet ve Siyaset Kurumlarinin yapisal bozukluklari ve cagdisiliklari ulkeyi yonetilemez duruma getirmistir.

Kamu ekonomisi rayindan cikmistir. Devletin cig gibi buyuyen ic borclarinin faizi, butcenin yarisini yutmaktadir. Acimasiz bir rant ekonomisi ile her yil Milli gelirin %20si fakirlerden alinip cok kucuk bir zenginler grubuna akitilmaktadir. Kayit disi ekonomi, vergi kacaklari ve adaletsiz vergi sistemi haksiz kazanclari ve mafyalari egemen kilmaktadir. Izledigi yanlis politikalarla tekrar IMF'ye muhtac hale gelen Turkiye IMF'nin dikte ettigi niyet mektubunu aynen kabule mecbur olmustur. Simdi bu kurulusun siradan bir gorevlisi onemli bir devlet buyugu gibi itibar gormektedir. Ekonomideki tehlike sinyalleri ise giderek derinlesmektedir. Gecici verilere gore 1999 yili Turk Ekonomi tarihinin en kotu yili olmustur. Bu yil icinde ekonomi %7 kuculmus, dis ticaret hacmi ise %15 daralmistir. Dunyanin yillardir unuttugu iki haneli enflasyonlarda Turkiye, Dunya rekortmeni olmaya devam etmektedir. Muzmin ve asiri enflasyon milletin kit imkanlarini tehlikeli boyutlarda somurup kemirmekte, gelir dagilimi surekli ve tehlikeli bir sekilde bozulmaktadir. Fakirlik ve issizligin yayginlasip derinlesmesi ile ulke, ekonomik ve sosyal patlamalara acik hale getirilmistir. "Sosyal Baris" ve "Huzur"u tehdit eden kutuplasmalar, asiriliklar ve catismalar yogunlasmaktadir.

Iktidar ve istikrardan yoksun hukumetler koklu icraat yapamayinca, rant dagitma politikasi ile ayakta kalmaya calismakta ve Ulkeden cok kendilerinin ve yandaslarinin cikarlarini esas alan bir cikar kisir dongusu icine dusmektedirler. Kamu ekonomisinin muflis duruma dusmesinin ana nedeni politikacilarin Devlet imkanlarini bu sekilde Rant uretme, dagitma ve bolusme politikalarina alet etmeleridir. Siyaset ise tekellesip, radikallesip, sultalasip ve yozlasarak marjinallesmekte, giderek siyaset disi guclerin sultasina girmektedir.

Turkiye'nin Mevcut siyaset ve devlet yapisi problem cozebilme yetki, yetenek ve imkanlarindan yoksundur. Ulkenin su anda icinde bulundugu problemlerin derinlik ve vehameti de bu yetersizliklerden ileri gelmistir. Mevcut yapi ile problem cozmede israr, bataga saplanmis bir arabanin patinaji gibi, sadece ulkenin problemlerini derinlestirmekle sonuclanacaktir.

Ulkenin kaderi ve bahti haline gelmis bu yapi bozukluklarinin caresi DEMOKRASI'dir. Devletin ve Siyasetin Yapisinin koklu ve bir Cagdaslasma ve Demokratiklesme reformu ile degistirlmesi zorunlu hale gelmistir. Bu yapisal degisimler Turkiye'nin sadece bugunku meselelerini cozmek icin degil, Turkiye'yi her zaman demokrasi icinde guzelce yonetilebilir ve meselelerini surekli ve saglikli olarak cozerek, layik oldugu bir "Buyuk Devlet" haline getirmek icin onerilmektedir.

....

 

DAVET

Kapsamli bir devlet reformu ve demokratiklesme hareketiyle Devleti ve Siyaseti, yeniden yapilandiracak bir "DEGISIM" Turkiye'yi, sadece bugunku sorunlarindan kurtarmakla kalmayacak, her zaman demokrasi icinde guzelce yonetilen, meselelerini surekli ve saglikli olarak cozebilen bir buyuk "DUNYA DEVLETI" yapacaktir. Milletimizin, bu buyuk degisimi benimsemesi, ona sahip cikmasi Turkiye'yi bu buyuk hedefe ulastirmanin ana dinamigidir. Ulkemizin, dunyanin ileri devletleri arasindaki seckin yerini bir an once almasina gonul veren insanlarimiz, aynen Milli Mucadeledeki Kuvayi Milliye heyecani ve Misak-i Milli kaynasmasi ile, ve hic bir parti ve ideoloji ayrimi yapmadan ulkemiz icin hayati onemi olan bu misyonu benimsemeye, ona sahip cikmaya ve onu gerceklestirmek icin guclu bir sivil toplum aksiyonunda cabalari butunlestirmeye davet ediyorum.

Korkut OZAL
Demokrat Parti
Genel Baskani
(Istanbul)

Dipnotlar:
* Siyaset ve Politika kelimelerine bu incelemenin ozelliginden dolayi farkli manalar verilerek kullanilmistir. Siyaset ile, ulke ve insanlarin mutlulugunu ortakca paylasacaklari sartlari olusturabilmek icin siyasi gucun ve devlet imkanlarinin, en iyi sekilde kullanilma cabasi kasdedilmektedir. Politika ile, ele gecirilen siyasi guc ve devlet imkanlarinin, iktidari devamli elde tutabilmek icin, cesitli rantlar uretilerek yandaslara ve destekcilere dagitilmasidir. Siyaset ile Politikanin oncelikleri genellikle birbirine zittir.
* Kisinin kendisini karsisindaki kimsenin yerine koyarak konu ve konusmalari yorumlayip anlamaya calismasi.

Not:
1) Bu yazida soz konusu edilen bazi konularin acilimlari ile ayni yazinin "Bu Degisim Ulkeyi Buyuk Bir Dunya Devleti Yapar" bolumu, Mayis sayisinda yayinlanacaktir.
2) Bu yazinin elektronik yayin izni, Sayin Ozal tarafindan yalnizca Isik Binyili icin verilmistir. B.U.


TURGUT OZAL: BIR GUZEL INSAN I


BIYOGRAFI

Home
English index page

@Isik Binyili dergisi Bircan Unver tarafindan tasarlanmis ve uretilmistir. Mart-Nisan 2000, New York