TÜRKÇE ANA SAYFA LM-ANA SAYFA SANAT ILETISIM
TÜRKÇE_IÇINDEKILER ARSIV YAZARLAR YORUMLAR
INGILIZCE_IÇINDEKILER LM-TV TELEVIZYON KADRO
KARANLIKTA HIÇBIR SEY KALMASIN!

Kurgusal Mekan

H. Avni OZTOPCU, H62 


Karsitlik Açilim

"Kendisini çevreleyen realite ile hiçbir zaman sukunet bulmayan; varligin simdi - burada - böyle sinirlarini, 'çevresinin' hatta kendi realitesinin sinirlarini yikip acmak için istek dolu"(17) insanin kurdugu mekan, onun sözcül olmayabilen ifade dünyasidir; yaratilacak bu mekanin da, objeye gereksinimi vardir. Objeye bagimli mekanda, mekan fikrini veren, objelerin görünürlügü, duyulurlugudur. Bu, kurulan mekanin tasidiklarinin birbirine olan farkliligi, yabanciligi ya da sikça tekrar edecegim, karsitligidir.

Karsitlik, yer ya da zaman içinde yan yana bulunan duyumsal uyartilarda nicel ya da nitel bir karsi olma etkisi biçiminde tanimlanir. Karsitlik, birbirinin varligini belirler, biri sirf öteki var oldugu için vardir.                                

Görme alaninin degisik bölgelerinde göze gelen isikta nicel ya da nitel herhangi bir ayrim yoksa ve bu durum zaman içinde degismiyor ise, görsel algilamadan söz edilemez. Iki kutup arasindaki derecelenmeler görünürlügü belirlerken tepkilerimiz, karsitligin farkli nitelikleri ve temas konusundaki tecrübemize, aliskanlik derecemize baglidir. Karsitliklar zayiflatildiginda cansiz, sisli havanin belirginsizligiyle yumusak duygular uyandirir ya da iki kutup arasindaki tam devinim, uç sinirlar arassnda kaynagin tüm duraklariyla bir uzaklik düsüncesi olusturulur. Bu uç noktalara yaklasan karsitliklar bizde açiklik, kesinlik, saglamlik, nesnellik, tetiklik gibi etkiler gösterir.

Mekanda tasinanlarin görünürlügü ve bu görünürlüklerin derecelenmesi, açilimi sanatçinin ifadesidir. Ben, karsitliklarini azaltmis hafif sisli ve yumusak duygular uyandiran uyku hali görünürlükleri degil, karsitligin uç noktalarina yaklasarak iki kutup arasindaki devinim ve karsi devinimle resimlerimi kurmak istiyorum. Kendi tamamlayicisiyla karsi devinime geçerek dinginlige ulasirken aktiflik, özel ile genel ve çoklugun karsisinda yer alan azlik üzerinde toplanir, etkin dinamizm olarak çalisir. 

                                    Belirlilik Belirsizlik

Karsitligin uç noktalara açilimi ile açiklik, kesinlik, saglamlik aramam beni çizgisel bir yapiya yaklastirmistir. Biçim ugrasisi çizgisel yapiyi beslemistir.

Biçimi görme yöntemim beliligin görevine girmistir. Bu, mutlaka her biçimin basli basina belli olmasi gerektigi demek degildir; sadece her biçimde kendini belirtmek için güçlü bir egilim vardir. Elemanlari tam bir aciklik ve kesinlikle görülebilir hale getirme ugrasisina girisilmistir. Vurgu, nesnenin sinirlari üzerindedir.

Çizgisel görüs, nesneleri birbirinden ayirir. Amaç, tek tek nesneleri kalimli, elle tutulur gerçeklikler olarak kavramaktir. Her biçim, kendisi için en tipik olan yolda görünmeye zorlanmistir. Tek (kendi basina olan) motifler anlamli karsitliklar halinde gelistirilmistir.

Resimlerimde her parça tüme siki sikiya bagli olmakla birlikte, daima bir çesit bagimsizliga sahipolmaya çalisirlar. Bu, basi bozluk degildir; tekler tüme tabi olmustur, ama kendi basina var olmaktan  çikmamistir. Bu, izleyiciyi ekleye ekleye görmeye, bir parçadan ötekine geçe geçe bakmaya zorlar; bagimisz  kisimlarin bilesimiyle birlik ugrasisidir.

Belirliligi çok kolay anlasilir bulan izleyici daha çaprasik problemlerin çözümünü arar, bundan da zevk duyar. Resimlerimde belirlilik, biçimlerin görünürlügünde kalmistir. Tüm olarak izlendiginde anlamda bir belirsizlik vardir. Burda söz konusu olan, sadece eninde sonunda gene de çözümlenebilecek bir bilmecenin daha da zorlastirilmasi degildir; tersine burada daima belirsiz bir tarafin kalmasi ugrasisidir. Bu belirsizlik görevi tek tek biçimlerin görünürlügüne degil, bilesimin tümdeki anlamina verilmistir.

Bilesimin tümünde anlamin baglanti kurdugu sey yoktur, var olmasi da gerekmez. Biçimlerdeki bellilik, karsitlarin açilimiyla elde edilir. Biçimler salt düsünsellikte olabildigi gibi bütünsellikten yoksun doga da bölük pörçük girer. Dogadan soyutlanmis elemanlar artik düsünsel soyut varlik olma yolundadir. Her iki halin de bir arada bulunabildigi bilesimlerin tümde baglanti kurdugu sey düsüncededir.

Istanbul, 1986

H. Avni Oztopcu web site:

http://mimoza.marmara.edu.tr/~avni/gunluk/

Bu sayi Queens Public Televizyonu'na ; Amerika'da düsünce ozgürlügü ve demokrasiyi en ideal olarak uygulayan kuruluslardan biri oldugu icin ithaf edilmistir.

TÜRKÇE
Anasayfa

Ingilizce
Içindekiler

@ISIK BINYILI dergisi, Bircan ÜNVER tarafindan tasarlanmis ve uretilmistir. Altinci sayi. Bahar 2001, New York.
URL: http://www.lightmillennium.org