KARANLIKTA HIÇ BIRSEY KALMASIN!...
YERYUZU'muz henuz bir tane!... Onu tahrip edersek baska nereye gidecegiz?
Kis 2002: 8.sayi- **2. Yildonumu**
Isik Binyili-Anasayfa Sanat Ithaf SPONSOR 2nci Yildonumu Mektubu ARSIV
Amac Makale-Deneme-Oyku Roportaj BUGUN Projeler KADRO
Manifesto Siirler Gunce & Dusler Yayincilik Ilkesi Fugen Gulertekin ILETISIM

BARIS MANÇO
(02.01.1943 - 31.01.1999)

"Geçmisine sahip olmayan bugünü anlayamaz
ve gelecegini kuramaz."

Besteci, Yorumcu, Televizyon Programi Yapimcisi ve Sunucusu
Birçok Ilklere ve Rekorlara Imzasini Atmis Bir Türk Halk Adami:
BM777DD


Savas MANÇO


Baris Manço, 1943 yilinin 1 Ocak'in 2'sine baglayan gece Üsküdar, Zeynep Kâmil Dogumevinde dünyaya geldi. Babasi Ismail Hakki Bey ve Annesi Rikkat hanimin dört bes yildir tüm siddetiyle devam eden ikinci Dünya Savasinin insanliga getirdigi "Baris Özlemi"ni dile getirmek ve tüm Cihan'a tercüman olmak istemeleri onlari, Türkiye'de ilk defa bir çocuga "Baris" adini vermeye yönlendirmistir. Ogullari da tüm yasami boyunca onlari mahcup etmemis, hayirli bir evlat olmus ve sonunda, Tanrisina kavusurken bizlere; "Insanligin Baris Içinde Yasayabilmesi" için düsünülüp hazirlanmis ve 56 yil süreli bir ömre yayilmis; çok önemli ve çok degerli bir ürün dizesi birakmistir.

41 yillik kendine özgü kültür çalismasi Türk Ulusu'nu; Baris ve Umut yolunun, sevgi, saygi ve güven içinde ortaya konacak özverili kisisel çaba'dan geçtigini vurgulayan yapitiyla, benligi ve yüregi etrafinda birlestirebilmistir. Bu yüzden ve de dogal olarak, ülkesinin en çok sevilen kisilerinden biri olmustur.

Baris Manço Ankara Koleji ve Istanbul-Yeldegirmeni ilkokullarindan ve Galatasaray (numarasi 1018, lâkabi Küçük Ayi) Lisesi'nden sonra, 1969'da Belçika-Liège Kraliyet Güzel Sanatlar Akademisi'nde ögrenimini tamamladi. Dünya dillerinden Türkçe, Fransizca, Ingilizce ve Japonca'yi iyi konusur ayrica Almanca, Arapça, Hollandaca, Ispanyolca ve Italyanca araciligiyla da derdini anlatabilirdi.

Ailesinden, milletinden, egitiminden, yasamindan ve, en önemlisi, Tanri vergisi olan yeteneklerinden ve benliginden aldigi zengin bilgi ve kültür toplami onun tüm dünya insanlariyla dogrudan, sevimli ve karsilikli verimli, yüksek dereceli bir iletisim kurabilmesine basamak olmustur.




Baris Manço ilk kez sahneye 1958 yilinda, Moda Dügün Salonunda çikti. Ardindan, sinif arkadaslariyla kurdugu Harmoniler adli gurubuyla, Galatasaray Lisesi Tevfik Fikret Salonu'nda dikkati çekti. 41 yili bulan sanat yasamini ve özgün müzigini, içlerinde Mogollar'inda bulundugu Türk ve yabanci bir çok müzisyenle, vatani görevini Topçu Tegmeni olarak bitirdigi 1973'ten, 31 Ocak 1999'a kadar da ismini, her aksam Istanbul Haydarpasa garindan hareket edip 3 gün boyunca Anadolu'yu Kuzeybati - Güneydogu verevlemesine geçerek Dicle irmaginin kaynaklarindan birine yakin bir yerlere dar bir alanda kalmis küçücük Kurtalan'i; bu eski Mezopotamya sehrini; Dogu Roma ve Osmanli Imparatorluklarinin bassehrine; Türkiye'nin en büyük sehrine baslayan iddiasiz trenden alan, kendi gurubu "Kurtalan Ekspresi" ile paylasti.

Besteledigi 200'ün üzerindeki sarkinin bir bölümü Yunanca, Romence, Bulgarca, Arapça, Farsça, Kürtçe, Japonca, Ibrânice, Fransizca, Ingilizce ve Hollandaca'ya çevrilerek, kendisi ve / veya baska sanatçilar tarafindan seslendirildi.

Baris Manço'nun tüm sarkilari atasözleriyle bezenmis sade kaliplar içinde, neredeyse "çocuk dilinde yazilmis" diyebilecegimiz kadar kolay anlasilan dizeler olmalarina karsin, içerikleri çok derin anlamlar tasirr. Aslinda Baris Manço sarkilarini ve yasaminin son 11 yilini dolduran "7 den 77 ye" ve "Dolu Dizgin" televizyon programlarini, Atatürk'ün basilkesi "Yurt'ta baris - Evren"de baris ikili çizgisi etrafina, tig isi örercesine sabirla bezemistir. Öylesine ki yapit buram buram; toplumumuz açisindan Cumhuriyetimiz, Milli bütünlügümüz ve beraberligimiz, Evrensel kardeslik ve Evrensel baris; birey acisindan da (yapacagini en iyi sekilde yapmak için) Özverili çalisma, Esitlik, Dogruluk, Alçakgönüllülük, dogaya ve insana Saygi, Sevgi, Aile bütünlügü, Egitim (sarkilarindan birinin adi sadece "Oku bakiyim, Aayı!"dir. 1992 -1994 arasi Pazar günleri yönettigi Milliyet gazetesi 4'üncü sahifesininde adi "Oku bakiyim!" idi), Geçmisin bilinmesi ve taninmasi (Baris Manço "Geçmisine sahip olmayan bugünü anlayamaz ve gelecegini kuramaz" derdi), Güven, i çbarisi ve Bireysel özgürlük kokar.  

Baris Manço'dan, resmini de basarak "Türk rock idolü" diye bahseden ilk yabanci yayin, bir Amerikan ilim dergisi olan "National Geographic Magazin'in Mart 1973 (bakiniz sayfa 380) sayisi olmustur. Ardindan gelen yillarda, 5 kitanin birçok ülkesinde; hergün milyonun üstünde satan Italyan spor gazetesi "Corriere dello Sport" dahil; yüzlerce basin organi Baris Manço'yu konu etmistir. Bunun sonucu olarak ta Baris Manço'nun telif haklari bordrolarinda Venezuella, Kongo Brazavil veya Malezya gibi uzak ülkeleri görmek olagan olmustur.

Baris Manço, 41 yillik sanat yasami boyunca ülkesinin küçük - büyük bütün sehirlerinde binlerce kere sahneye çiktigi gibi Japonya, Malezya, Avustralya, Kongo, Arjantin, Amerika Birlesik Devletleri, Rusya, eski Sovyetler Birliginin Türkî cumhuriyetleri ve bölgeleri, Arap ülkeleri, Kibris, Bulgaristan, Bosna, Almanya, Hollanda, Isviçre, Avusturya, Belçika ve Fransa'da da sarkilarini icra etmis ve bu ülkelerin radyo ve televizyonlarina konuk olmustur.

1988 yili Ekim ayinda TRT1'de çocuk ve aileye yönelik, belkemigi Baris Manço'nun müzigi olan bir "eglenceli egitim ve kültür programi" basladi: "7 den 77 ye". Bu programin ülküsü ve islevi su idi: yoksulluk, ates ve kan ile dolu bir ortamda yasamasina karsin Evren vatandasi hâlâ gülebilir! Baska bir deyimle program, "Gerçege sadik kalarak gerçekçi basina alternatif olmak" savinda idi. 1996 sonunda TGRT'den geçtikten sonra, 6 Aralik 1998 günü ATV'de, 378'inci sayisiyla seyircisine veda eden program evrende 100 milyonlarca kisiye ulasti (Türk televizyonlari TÜRKSAT sisteminin 3 jeostasyoner uydusu araciligiyla 5 kitaya yayin yapmaktadir). Baris Manço, 10 yil 3 ay yasayan bu program için Ekvator'dan Kutuplar'a, 5 kitada 100'den fazla degisik yöreye giderek, 600.000 km.'ye yakin yol katetti, "Evren vatandasinin gülümsemesini aradi, buldu ve baska "Evren vatandasi"na tasidi ve verdi.

1992-1993 yillarinda 52 kere her Persembe aksami saat 21.00 de TRT1 ekranina gelen "4 X 21 Dolu Dizgin" programi ise ülkemiz televizyonculuk tarihine en zengin ve en kaliteli "Talk Show" olarak geçti. "Dolu Dizgin", kardes Türkî Cumhuriyetler sanatçilariniülkemizde ilk defa konuk edip tanitan ve içeriginde ayni gün (31 Aralik 1992) podyumunda 500'den fazla çocukla birlikte 4 Devlet Baskanini konuk ederken Anadolu'nun 4 kösesi ve merkezi konumunda olan 5 kentten ve Azerbaycan, Bosna ve Kibris'tan girisler yapan tek programdir.


Baris MANÇO, 41 yillik sanat yasaminda kendisine layik görülüp verilen 300'ün üzerinde ödülün disinda,
asagidaki ünvanlara da sahip oldu:


*Bulgaristan Cumhuriyeti: Altin Orfe Sanat ve Müzik Ödülü, Varna (1980)
*Türk-Amerikan Cemiyeti: Seref Üyesi Ünvani, New York (1989)
*Türkiye Cumhuriyeti: Devlet Sanatçisi Ünvani, Ankara (1991)
*Hacettepe Üniversitesi: Sanatta Onursal Doktor Ünvani, Ankara (1991)
*Soka Gakkai Üniversitesi: Uluslararasi Kültür ve Baris Ödülü Tokyo, Japonya (1991)
*Belçika Kralligi: Léopold II Sövalyesi Nisani, Brüksel (1992)
*Fransa Cumhuriyeti: Sanat ve Edebiyat Sövalyesi Niiani, Paris (1992)
*Pamukkale Üniversitesi: Onursal Doktor Ünvani, Denizli (1995)
*Min-On Sanat Vakfi: Yüksek Seref Madalyasi Tokyo, Japonya (1995)
*Liège Sehri Onursal Hemsehriligi Liège, Belçika (1997)
*Türkmenistan Cumhuriyeti: Onursal Türkmen Vatandasligi, Agkabad (1998)
*Türkmenistan Cumhuriyeti: Fahri Profesörlük Ünvani Agkabad (1998)
31 Ocak 1999 günü aramizdan ayrildiginda Baris, Lale'nin esi ve Dogukan'la Batikan'in babalari idi.


Son söz: Tanri'nin ona layik gördügü yetenekler; ona verilen isim; 56 yillik dogaya yakin, çocuksu diyebilecegim yasami; 41 yillik anlamli ve verimli çabasi; aramizdan ayrildiginda, yurtta ve cihanda onu tanimi olanlarin üzüntülerinin yogunlugu ve daha sagliginda "Evren vatandasligi"na ona yönlendirdigi sinirsiz sevginin giderek çig gibi artmasi bana kardesimin seçilmis bir insan oldugunu ve ona verilen görevi layikiyla basardigini düsündürüyor. Nur içinde yatsin ve Tanri, varsa günahlarini affetsin: Amin!



Eger Baris Manço olayi varsa parolasi isminin ve adlari "7 den 77'ye" ve "Dolu Dizgin" iki televizyon programinin bas harflerinden meydana gelmelidir: BM777DD

Savas dolu bir evrende - savas olmadan baris olmaz, dogru ama Baris'a giden yol Sevgi'dir...


Liège, 26 Nisan 2001

* * * * *

5 Ocak 2002 günkü "RAPORUM":
"Kardesimi ölüm yil dönümünde degil de, dogum yildönümünde, 1-2 Ocak gecesine yakin tarihlerde ansinlar."



Mahatma Gandhi'nin bir sözü:
Il níy a pas de chemin qui mène à la Paix, la Paix, cíest le chemin.
There is no way to Peace, Peace is the way.
Baris'a giden yol yoktur, Baris yoldur.



En kisa yol, Türkçe yol... Ben, Asik Veysel'in dedigi gibi "Uzun ince bir yoldayim".


Baris Manço'nun dogum gunu anisina, 2,5 ayimi tam tamina dolduran yogun çalismalardan, gecede en fazla 4 saat uykudan ve 7 kilo kaybettikten sonra 5 Ocak 2002 de geçti. Daha önce, 1 Ocak'ta, Istanbul'da Çocuk Vakfi, Kardesime çok yakisan bir dogum günü kutlamasi yapti. Bizlerse onu, dogum gününe en yakin Cumartesi olan 5 Ocak 2002'de, 500'den fazla Baris'i severle birlikte, Belçika - Cheratte kasabasinda andik. O güne Cem Karaca, Cahit Berkay, Altin Çocuklar orkestrasi, Luc Baiwir ve Françoise Viatour, ozan Ömer Kadan, gurup Divan, gurup Baris, Vincent Britta, Herstal çocuk korosu, Retinne folklor gurubu ve Cheratte folklor gurubu sevgi ile katildilar. Ben ise, 31 Ocak 1999'dan beri yürütmekte oldugum 4 projeyi yeniden duyurdum:

1-) Kardesimin Belçika'daki evinin "Baris Manço müzesi ve onun yapitinikoruma, evrensellestirme ve tanitma isleviyle yükümlü bir Türk kültür yuvasi"na dönüstürülmesi;

2-) Bu evin üstünde bulundugu sokagin o kisminin "Baris Manço sokagi" olarak yeniden isimlendirilmesi;

3-) Kardesim ve onun gibi yapit birakip giden sevdiklerimizin genelde ölüm günlerinde degil de dogum günlerinde anilmasi;

4-) 1 Ocak gününün dünyada "Baris ve Sevgi" günü olmasi ve herkesten birbirlerine "Yeni yilin Baris ve Sevgi dolu olsun" demelerinin istenmesi.

3'üncü projeme dayanak olarak sunlari söylüyorum:
Dogum bir mucizedir, sevinç doludur, mut ve umut getirir. Ölüm ise tam tersine olagan bir seydir, ayriliktir ve kederlidir. Dogum coskuyla, ölüm ise hüzünle anilir. Atamizi 10 Kasim'larda ve, giderek sahtelesen, göstermelik, yapma bir kederle anmak bence, onu yeniden öldürmege denktir.

Sanirim böyle düsüncelerle müslümanlarda Mevlid (Hazreti Muhammed'in dogum günü: bu yil 24-25 Mayis gecesine denk geliyor), hiristiyanlarda ise Noel (Hazreti Isa'nin dogum günü: her yil 24-25 Aralik gecesi) kutlaniyor.

Örnekler çok: bu yil Kemal Sunal, Aziz Nesin, Nazim Hikmet, Elvis Presley (Victor Hugo 21.06.2002 günü, 200'üncü dogum gününde anilacak) dogum günlerinde anildilar. Cumhuriyetimizi dogdugu gün olan 29 Ekim'de kutluyoruz: ölmesini beklemiyoruz bayram yapmak için...

01.06.2000 günü yasama geçirdigim "Baris Manço B-4030 Belçika" - "Baris Manço 7 den 77'ye" "Dolu Dizgin", "Baris ve Sevgi Dernegi"ni, adi üstünde, "Baris ve Sevgi" için kurdum ve onu, yukarda sözettigim 4 projemle yükümlendirdim.

Burada önemli bir noktaya dokunmak istiyorum: insanlar bizlerden ayrilmis sevdikleri kisileri anmaya gerçekten saygi ile ve en dogru oldugunu sandiklari sekilde yaklasirlar: bundan da kimsenin s üphesi olamaz. Benim onlardan tek istedigim "mutsuzluk" yerine "mutluluk" hissetmeleri: bizden ayrilanlarin, eger varsa biraktiklari Yapit'lari, kendileriyle birlikte dogmusturlar. Yapit, yasama geçmesine araci olanla birlikte dogar. Sanirim Ulu Tanr''nin görev için seçtigi kullarini bizlerden ayiran da budur : onlar yapitlariyla birlikte dogarlar.

Baris Manço'da buraya bir görevle gelip, gitti. Onun yapiti ulusumuza verdigi "Umut"tu!

Bence büyüklerimizi ölümlerinde ananlara sevgi ile yaklasip onlara bu dediklerimi anlatmali: somurtuk yüzlerin yerine gülümser yüzler istiyorum...

Biliyorum bu tür düsünüs Mahatma Gandhi felsefesine yaklasiyor ama Mahatma Gandhi de ulusuna Umut getirmisti: olaylara gülümseyerek yaklasip ayni anlayisla çözümler getirmeliyiz.

Aslinda ben, Baris'a yaklasan her insanin ona sevgiyle geldigini biliyorum. Kardesimin vefat yildönümü olan 31 Ocak ile topraga verilisinin yildönümü olan 3 Subat arasi için etkinlik hazirlayanlar da olaylarina, belki bir kaç maddi çikar düsünenin disinda, sadece sevgiyle yaklasiyorlar: bundan da eminim. Kimsenin Baris sevgisine bir diyecegim yok ama onlardan kardesimi, ölüm günlerinde degil de, dogum günlerinde anmalarini isteyebilirim! Bu da onun yapitinin yasamini uzatir.

Ben kardesimi ölüm günlerinde anmiyorum ve ananlardan da rica ediyorum: onu ölüm yil dönümünde degil de, dogum yildönümünde, 1-2 Ocak gecesine yakin tarihlerde ansinlar. Benim bu yil için hazirladigim etkinlikler 1 Ocak 2002 sabahi basladilar ve 5 Ocak 2002 aksami bittiler.

Baris ve sevgi dileklerimle,

Savas MANÇO, Agabeyi

Baris Manço ile ilgili bir çok bilgiyi http://www.barismanco.de web sitesinde bulabilirsiniz.
Bu sayi Nazim HIKMET & Ilhan MIMAROGLU 'na ithaf edilmistir.

ISIK BINYILI'nin 8nci sayisiyla IKINCI YILDONÜMÜNÜ kutluyoruz...

Bugune degin katilimlariniz, ilginiz ve desteginiz icin sonsuz tesekkurler...
Dusunsel ve gorsel urunlerinizi yayinlanmak uzere her zaman gonderebilirsiniz... ILETISIM

ISIK BINYILI e-dergi; The Light Millennium, Inc., bunyesinde "kamu yararina yayincilik"
yapmak uzere 17 Temmuz 2001 tarihinde, New York Valiligi'nin onayi ile ve New York
merkezli olmak uzere, ticari amac tasimayan bir kurum statusu kazanmistir.
ISIK BINYILI: AMAC

Yayin Ilkeleri

Sonbaharl-2000

TÜRKCE
Anasayfa

INGILIZCE
Içindekiler

@ ISIK BINYILIi e-dergisi, Bircan ÜNVER tarafindan tasarlandi ve üretildi.
8nci sayi. KIS- 2002, New York.
URL: http://www.lightmillennium.org E-mail: contact@lightmillennium.org